Lương Lãnh Đạo SCIC

Cách đây không lâu kiểm toán nhà nước phanh phui chuyện lương các lãnh đạo SCIC là 78 triệu đồng/tháng. Khoản tiền trên là sai phạm rất nhiều so với biểu lương. Tuy nhiên, bộ trưởng Bộ Tài Chính đã "chỉnh" ngay. Theo đó số tiền 78 triệu đồng/tháng là tiền lương và cả tiền làm thêm giờ của năm 2007 được cộng dồn thanh toán vào quý 1/2008 cộng với tiền làm thêm giờ, tiền quần áo, điện thoại, đồng phục; tiền thưởng và cả các khoản phúc lợi không nằm trong quỹ lương (mà theo quy định của Nhà nước DN được phép hạch toán).



Tôi hoài nghi vì lời giải thích này vì cơ cấu nhân sự ở SCIC không phức tạp kiểu một nhà máy với nhiều nhân công, phòng ban. Tiền lương năm 2007 tới quý 1/2008 mới trả, tôi tự hỏi những người làm ở SCIC sống bằng gì vì theo công bố tin mới nhất của Bộ Tài Chính:
Thành viên Hội đồng quản trị SCIC phụ cấp chỉ 2,18 triệu đồng/tháng.
Từ năm 2008 đến nay:
Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh,
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà,
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh,
Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Hữu Hào được trả 2.187.000 đồng/tháng, sau khi trừ thuế thu nhập cá nhân 243.000 đồng.
Năm 2007 còn thấp hơn: năm 2007, các thành viên không chuyên trách Hội đồng quản trị SCIC gồm Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh và Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Hữu Hào nhận phụ cấp 1.421.550 đồng/tháng, sau khi trừ thuế thu nhập cá nhân 157.950 đồng.

Vậy cộng kiểu gì mà ra 78 triệu/tháng?
Thậm chí giải thích sau khi đóng thuế thu nhập chỉ còn 36,4 triệu đồng/tháng thì lại nảy sinh vấn đề khác: Trốn thuế!

Một lời giải thích là không phải trốn thuế  mà chỉ là chậm nộp thôi. Tôi tự hỏi chậm kiểu gì mà tới cuối 2009 mới phanh phui ra.

Chuyện công bố với mức lương thấp như vậy tôi không cho rằng đây là biểu thị của việc liêm khiết, minh bạch mà thậm chí ngược lại.

Tôi biết ở Hà Nội, nơi các bộ đặt trụ sở, cuộc sống người dân ít chi tiêu, thậm chí người dân không quen đi mua sắm ở siêu thị, mặt bằng lương rất thấp. Nhưng với mức lương thấp như vậy, thì cuộc sống không khác gì thời bao cấp, đừng nói chi lo cho tương lai con cái. Mà thu nhập thấp thì luôn tạo động lực thúc đẩy làm những chuyện thiếu minh bạch.

Phần Lớn CFA Institute Members Ủng Hộ Giám Sát Rủi Ro

Trong cuộc khảo sát bởi CFA Institute Centre về Financial Market Integrity (tức là tính thanh liêm của thị trường tài chính) cho thị trường tài chính Mỹ, những người trả lời (là các CFA Insitute members) ở Mỹ là những người không hài lòng nhất về hệ thống quản lý điều tiết kinh tế của Mỹ.

Về cuộc điều tra này, những người được hỏi sẽ bày tỏ ý kiến về tính thanh liêm hay chuẩn mực đạo đức của các thành phần tham gia thị trường tài chính.

Các điểm số đánh giá của Mỹ năm nay điều giảm so với năm 2008 gần như trong mọi khoản mục. Chỉ số FMI giảm nhẹ từ 2.9 xuống 2.8.


(Source: CFA Institute Centre)

Nhiều người trả lời nhận xét thêm về tình trạng điều tiết kinh tế ở Mỹ, phần lớn đều cho rằng hệ thống hiện tại là chưa đủ vì thiếu nguồn lực hoặc sự thiếu hiệu quả trong việc thực thi.

Theo một bài viết trên Pensions & Investments thì khoảng 3/4 CFA members trả lời nghĩ rằng một cơ quan giám sát rủi ro hệ thống nên chỉ có quyền lực giới hạn cho đến khi những nguyên do thị trường đổ vỡ được hiều cặn kẽ, trong khi 26% tin rằng cơ quan này phải có quyền hành ngay lập lức. Ngoài ra, 57% ủng hộ đề xuất một ban giám sát rủi ro hệ thống, 26% ủng hộ Federal Reserve Board giữ nguyên vai trò, 7% ủng hộ một “college of regulators” và 10% ủng hộ một vài cơ chế giám sát khác.

Nói về các nhà quản lý quỹ hedge fund, thì trong 2009, họ vẫn bị cảm nhận là tồi tệ, và điều này đỏi hỏi tính minh bạch của các hedge fund.

Nhận xét về cách cư xử của CEO, CFO và mối quan hệ giữa tiền thù lao và performance thì nhiều nhận xét nhấn mạnh tới việc thiếu một sự động lực lâu dài (long-term incentive). Nhưng khi nói về gian lận thì ít nói trực tiếp về vụ Bernard Maddoff.

Trong 2009, những người ngoài nước Mỹ đã đánh mất nhiều sự tin tưởng vào kinh tế Mỹ. Trong 2008, họ đánh giá hệ thống quản lý và bảo vệ nhà đầu tư cao hơn những người ở Mỹ.

Xem các kết quả survey về Financial Market Integrity ở Mỹ và Canada, Hong Kong, Japan, Switzerland, United Kingdom trên trang web của CFA Institute: Financial Market Integrity Index

Đánh Bạc Và Tư Cách

Trên báo gần đây có đăng tin vài Giáo sư, Tiến sĩ của Học viện Tài chính bị bắt trên chiếu bạc. Điều này làm tôi nghĩ ngay đến Professional Conducts của chương trình tôi theo học. Tôi không muốn thổi phồng những quy định về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp ở đây. Bản thân tôi thấy những hành động cờ bạc trên ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh của các vị Giáo sư và Tiến sĩ trên.

Một phần trong những thứ tôi được học nói rằng mình không được tham gia vào tất cả những hành vi như bất lương, gian lận, lừa đảo, hoặc những hành vi ảnh hưởng đến danh tiếng, năng lực của mình.

Như vậy làm sao người ta có thể tin tưởng vào một người khi mà người này đi đánh bạc?
Thứ nhất, người ta sẽ tự hỏi những người này lấy tiền ở đâu đi đánh bạc. Rồi, nếu mình đưa tiền cho những người này quản lí, liệu tiền của mình có còn nguyên vẹn hay không?
Thứ hai, những người này đánh bạc. Vậy, khi đưa tiền cho họ đi đầu tư, họ có phân tích, nghiên cứu hay không, hay họ cũng chỉ đầu tư theo kiểu 5 ăn 5 thua?

Nếu ai đó có để ý thì cuối năm ngoái có vụ Madoff lừa 50 tỷ USD. Gian lận và lửa đảo thì sao mà professional được chứ nhỉ. Có gì đáng để học tập ở đây.

Hay như chuyện về 2 doanh nhân trẻ trong Hiệp hội doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh đi trên một chuyến bay. Hai người này mở laptop bật phim sex lên coi, và mở loa to. Cùng băng ghế có một phụ nữ người Pháp. Chị này cảm thấy khó chịu nên yêu cầu tắt đi. Hai doanh nhân trẻ vẫn tiếp tục coi như không có chuyện gì xảy ra làm cho chị phụ nữ phát khóc.

Tất cả những người trên không có gì cho tôi kính phục.

Tôi nghĩ nếu muốn người khác nể trọng và tin tưởng mình thì mình phải thể hiện ngay cả những việc bình thường như giữ lời hứa chẳng hạn. (Trong góc độ gia đình, một người cha muốn răn dạy con cái thì trước hết họ phải là một tấm gương. Cũng bởi điều này tôi tin một người cha tần tảo chạy xe ôm có thể dạy dỗ con ngoan. Và không tin một người suốt ngày đi chơi đĩ có thể bắt con mình học tập chăm chỉ.)

Fraud Triangle - Tam Giác Gian Lận

Mới học được cái này. "Fraud" là gian lận, ở đây "fraud triangle" nói về 3 khía cạnh của gian lận, mô phỏng bằng một hình tam giác trong đó 3 đỉnh là: Incentives/Pressures - Opportunities - Attitudes/Rationalizations.
Một người sẽ có hành vi gian lận hay không phụ thuộc vào:
- Động lực, động cơ thúc đẩy, trong kinh doanh chủ yếu là về vấn đề tài chánh.
- Cơ hội để thực hiện hành vi. Nếu việc gian lận quá dễ dàng hoặc bày ra trước mắt thì khả năng anh ta thực hiện khá cao.
- Tư duy về cách ửng xử. Nếu anh ta xem chuyện lừa gạt là bình thường thì anh ta có xu hướng thực hiện hành vi này.

Tuy cái tam giác về gian lận này áp dụng nhiều trong kinh doanh như quản lý nhân sự (vd, đánh giá nhân viên, quản lý hoạt động kế toán), phân tích tính minh bạch của các báo cáo tài chánh, ... và có lẽ trong mấy vấn đề liên quan đến pháp luật nữa, tôi thấy nó có thể áp dụng trong thực tiễn cuộc sống. Một vài ví dụ:

Bạn không muốn tránh bị trộm tài sản như xe máy:
Thứ nhất, bạn nên cảnh giác những người đang có nhu cầu cần tiền, đặc biệt là các đối tượng xì ke, không có công ăn việc làm.
Thứ hai, không tạo cơ hội cho việc trộm cắp dễ dàng như cắm chìa khóa trên xe, nhà cửa không khóa, hoặc khóa tạm bợ.
Thứ ba, người nghiện xì ke thì chẳng có thể tư duy gì. Nói chung những người có lối sống lệch lạc quá thì dễ làm chuyện bậy. Thỉnh thoảng bạn cũng có thể đọc trên báo mấy vụ bắt cóc tống tiền do người thân làm.

Bạn nghi ngờ vợ ngoại tình:
Bạn nên xem xét các yếu tố:
Thứ nhất, cô ấy có thiếu thồn gì không? Bạn có bị bất lực? Bạn kiếm ít tiền hơn nhiều người khác?...
Thứ hai, cô ấy chỉ ở nhà không làm gì? Cô ấy thường xuyên đi quán bar, vũ trường? Cô ấy thường xuyên đi uống cafe với những người đàn ông khác, có thể do công việc, đôi khi không phải? ...
Thứ ba, cô ấy vốn là người lẳng lơ? Cô ấy khoái của lạ? Cô ấy thích sống và thường bắt chước như các minh tinh màn bạc? Cô ấy từng ngoại tình và cho rằng chuyện đó bình thường?

Bạn muốn con bạn sau này không nghiện ma túy hay chích xì ke:
Thứ nhất, bạn phải tạo ra một gia đình hạnh phúc, đặc biệt là vấn đề tinh thần. Tránh tổn thương tự ái quá mức, hoặc đặt ra nhiều yêu cầu làm con bạn buồn và tìm thú vui giải trí. Nếu bạn có quá nhiều tiền cũng không cho nó nhiều tới mức mà nó không biết làm cái gì.
Thứ hai, để tránh cơ hội tiếp xúc với các đối tượng cô hồn, quậy phá, nghiện hút thì cấm giao du. Thay vào đó dẫn con bạn đến nhưng nơi văn hoá nhưng các câu lạc bộ thể dục thể thao, bơi lội, võ thuật, vẽ vời, nấu ăn, hay chơi guitar, oánh trống, khiêu vũ. Khi rảnh rỗi thì dẫn đi ăn uống, xem ca nhạc, thăm quan, du lịch hay đi về quê...
Thứ ba, giáo dục tư duy nhận thức cho con bạn. Trước hết, bạn không được nghiện. Bạn cũng không được ốm nhom như thằng nghiện. Bởi vì, bạn không dạy được nếu bạn không làm gương. Nếu con bạn có tư duy tích cực, thì nó sẽ tự biết cách tránh xa những gì không tốt cho nó.