Bài Học Từ Vụ SSI

Mọi chuyện bắt đầu từ bài báo của Bloomberg ngày 10/5 nói rằng Việt Nam có thể phá giá 4%, và trích dẫn thông tin trên từ SSI. Điều này sau đó đã dẫn tới một phiên giao dịch hoảng loạn. Và rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ công kích chủ tịch SSI là Nguyễn Duy Hưng vì cho rằng ông này tung tin đồn thất thiệt để trục lợi từ việc giá chứng khoán giảm. Ngày 13/5, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã bác bỏ tin đồn về việc sẽ điều chỉnh giảm tỷ giá 4% so với USD.

Tôi rút ra vài bài học:

1. Đứng ở góc độ một nhà quản lý (đb là có tầm ảnh hưởng lớn tới thị trường khi trả lời giới truyền thông thì nên tránh nói trực tiếp những số liệu cụ thể, tuyệt đối, mà chị nên nói chung chung giống như cách mà các quỹ như VinaCapital khi họp báo, thảo luận. Nếu đưa ra nhận định tốt nhất là phải có chuẩn bị cơ sở phân tích tốt vì ở Việt Nam cũng chẳng thoải mái lắm trong việc tự do ngôn luận khi mà mọi thứ đều phải kiểm duyệt. Trong trường hợp SSI này, thì thật ra đó là nhận định (vì có cụm từ "có thể sẽ") chứ không phải là số liệu, dữ liệu, hay thông tin thực tế nên nếu gọi là tin đồn thì không đúng. Tuy nhiên, theo cách giải trình sau này của Chủ tịch SSI thì lập luận phân tích có vẻ không ổn lắm.

2. Đối với nhà đầu tư, thông tin nhận định của các công ty chứng khoán, quản lý quỹ chỉ mang tính tham khảo mà thôi. Nếu nhà đầu tư tham gia thị trường thì họ phải chuẩn bị kiến thức (ở VN hiện những nhà đầu tư cá nhân chỉ tham gia lướt sóng cổ phiếu), để đầu tư, chứ không thể lúc nào cũng trông chờ vào chuyện cơ quan quản lý sẽ bảo vệ mình khi bị thua thiệt. Trước đây, tôi có coi nhiều báo cáo phân tích vĩ mô của HSBC cũng có nói về chuyện tỷ giá. Tuy nhiên, phân tích của HSBC không trùng với quyết định của ngân hàng nhà nước, có thể là vì i)những người quản lý VN (tức NHNN) chưa kịp nghĩ đến mức đó ii) họ cần thời gian để nghiên cứu, nghe ngóng xem những nước xung quanh xử lý như thế nào. Nhưng cũng để ý rằng cơ cấu lợi nhuận của một ngân hàng ngoại thì cũng khoảng 40% là kinh doanh ngoại hối và trái phiếu. Nên tại sao ta không tự hỏi ngoài chuyện PR cho dịch vụ của mình, những những bài phân tích còn có mục đích gì khác?

3. Cơ hội trong khủng hoảng. Với cái tin có thể phá giá tiền đồng 4% thì những người dễ ảnh hưởng nhất là nhà đầu tư nước ngoài, và kéo theo cả thị trường. Quả thật, cái tin này đã làm nhiều cổ phiếu giảm sàn, hoặc gần sàn. Đây là cơ hội quá tốt để mua vào, vì nhiều cổ phiếu sau khi tăng cao hồi tháng 4 đã giảm trở lại. Chẳng phải cao xa như Warren Buffett hay John Paulson mà đó cũng là nhận định của một người có kinh nghiệm trong nhóm đầu tư với tôi. Bởi vậy, kiềm chế tâm lý khi giao dịch cũng là một lời khuyên tốt.

Mức Phạt Tiền Vi Phạm Luật Chứng Khoán

 Nhân chuyện bà Nguyễn Thị Kim Phượng, cổ đông lớn của Công ty Cổ phần Vận tư vận tải xi măng (mã: VTV) bán sạch cổ phiếu mà không công bố thông tin trước, ta bàn thêm một chút về các mức phạt tiền của những hành vi vi phạm Luật chứng khoán.

Để ý trên các báo hàng ngày hay báo điện tử, các mức phạt tiền cho những hành vi vi phạm chỉ dao động từ từ 10 triệu - 70 triệu. Quả thật với mức 70 triệu đồng sẽ chỉ là "gãi ngứa" đối với những người có thu nhập cao (high net-worth individuals), hay chúng ta cứ gọi là đại gia hay "cá mập". Bởi vậy mọi công ty hầu như đều sẵn sàng phớt lờ những quy định của Luật chứng khoán, chẳng hạn như trong việc chào mua công khai. Những quy định xử phạt không tương xứng với hành vi vi phạm khiến cho việc vi phạm pháp luật là chuyện bình thường.
Lấy một ví dụ đơn giản thế này: một nhà đầu tư X có trong tay 1 tỷ đồng, anh ta thao túng giá, và chi phí môi giới giao dịch là chưa đến 10 triệu. Cổ phiếu tăng giá 10%, anh ta bán và thu về lợi nhuận là 90 triệu. Cơ quan luật pháp phát hiện và phạt 70 triệu, như vậy vẫn còn lời 20 triệu.

Như vậy, ngay cả khi mọi vị phạm pháp luật được xử lý nghiêm minh thì những mức phạt kia chẳng thấm tháp vào đâu, đó là còn chưa tình đến chuyện tiền đồng ngày càng trượt giá.

Hiện có nhiều kiến nghị cho việc sửa đổi bổ sung Luật chứng khoán mới để bảo đảm cho TTCK hoạt động một cách hiệu quả và lành mạnh. Trong đó đáng chú ý là ý kiến rằng các hành vi vi phạm quy định được nâng từ 70 triệu đồng lên mức 500 triệu đồng. Mức phạt tiền này cao hơn và mang tính răn đe hơn, nhưng dù sao vẫn là một khoản tiền cố định. Có lẽ một quy định về mức phạt gắn với trị giá giao dịch (giả sử trong trường hợp giao dịch nội gián, hay không công bố thông tin) sẽ có tác động mạnh hơn nữa.

Copyright - Một chút màu mè về hình thức

Ở Việt Nam:
Copyright © 2008 LogixE.
© 2008 Naiscorp
© 2005-2008 ChợĐiệnTử.vn
© Copyright 2008 - Viettel Telecom
© 2005 Copyright by Samco. Site
© 2009 VMS MobiFone
Copyright © 2005 - Ngân hàng Á Châu- ACB
Copyright © 2006 www.fpt.vn/adsl . All rights reserved
©VinaCapital.com 2007
© 2007. Copyright by Mai Linh Corporation. All rights reserved.
Copyright © 2009 3A Pharmaceutical Co., Ltd. All rights reserved.
© Copyright 2007 by Bong Bach Tuyet. All Rights Reserved.
© 2007 Bản quyền của QUOC CUONG GIA LAI
© 2009 TMA Solutions
Coppyrignt © 2007 SUDICO. All rights reserved.
© 2008 Copyright by Vinamilk Corp. All rights reserved.
© 2003 Nhà cung cấp thông tin VDC
© MegaStar Media JV Co. Ltd. 2009
cbv.vn © 2007
Copyright © 2008 MSV - Marketing Services of Vietnam. All Rights Reserved.
© Copyright 2004 - LANTABRAND - Total Brand Solution™
© 2008 Bản quyền thuộc về Zodiac Corp
© Copyright 2006 INFOTV, All rights reserved.
© 2003-2008 Bản quyền thuộc về Báo Thanh Niên
Copyright © 2005 Vietnam Association of Financial Investors. All Rights Reserved.
© 2006 by Az - Trung tâm Thông tin Thư viện - Học viện Tài chính.
Copyright © 2002 by WINCO Co., Ltd. All rights reserved. (một công ty luật)
Copyright © 2008 Hong Ha Law Firm.
© 2007 - Bản quyền Văn phòng Luật sư Hà Nội
© 2004-2008. Tri Viet & Associates. All rights reserved.(một công ty luật)
Copyright @ 2008 Hung & Partners. (một công ty luật)
Copyright © 2007 vietnambranding.com. All rights reserved
copyright 2006 CatTienSa. All rights reserved.
Copyright © 2004 National Office of Intellectual Property of Vietnam


Ở nước ngoài:
© 2009 Microsoft Corporation. All rights reserved.
© Thomson Reuters 2009
Copyright © 2009 Answers Corporation.
© 2009 TripAdvisor LLC All rights reserved.
© 2009 YouTube, LLC
Copyright © 2009 Standard Chartered Bank
® Copyright 2009 Chrysler Group LLC. All Rights Reserved.
©2009 Victoria's Secret. All Rights Reserved.
© 1995–2009 Sallie Mae, Inc. All rights reserved.
© 2009 Wal-Mart Stores, Inc.
© 2009 Asian Development Bank
Facebook © 2009
© 2009 Manpower Inc. All Rights Reserved.
© 2009 F. Hoffmann-La Roche Ltd
© 2009 Caterpillar All Rights Reserved
© 2009 FTV
Men.Style.com © 2009 Condé Nast Digital. All rights reserved.
Copyright© 2009 Research In Motion Limited, unless otherwise noted.
© 2009 Hewlett-Packard Development Company, L.P.
© 2001-2009 KCWW. All Rights Reserved.
Copyright © 2009. Fairfax Digital
© Copyright Toronto Star 1996-2009
Copyright © 2009 Nokia. All rights reserved
© 2009 CFA Institute. All Rights Reserved.
© 1995-2009 TOYOTA MOTOR CORPORATION. All Rights Reserved.

Cóp nhặt thông tin ngày 23-6-2009. Sự khác nhau ở đây có lẽ không phải chỉ là vấn đề hình thức. Tại sao các công ty ở nước ngoài đề năm copyright là 2009 trong khi phần lớn các công ty ở Việt Nam chắc là "quên"?
Thật đáng buồn là ngay cả cục sở hữu trí tuệ lẫn một số công ty luật cũng chẳng "quan tâm" đến vấn đề này. Tự hỏi làm sao họ có thể tư vấn luật đây?

Fraud Triangle - Tam Giác Gian Lận

Mới học được cái này. "Fraud" là gian lận, ở đây "fraud triangle" nói về 3 khía cạnh của gian lận, mô phỏng bằng một hình tam giác trong đó 3 đỉnh là: Incentives/Pressures - Opportunities - Attitudes/Rationalizations.
Một người sẽ có hành vi gian lận hay không phụ thuộc vào:
- Động lực, động cơ thúc đẩy, trong kinh doanh chủ yếu là về vấn đề tài chánh.
- Cơ hội để thực hiện hành vi. Nếu việc gian lận quá dễ dàng hoặc bày ra trước mắt thì khả năng anh ta thực hiện khá cao.
- Tư duy về cách ửng xử. Nếu anh ta xem chuyện lừa gạt là bình thường thì anh ta có xu hướng thực hiện hành vi này.

Tuy cái tam giác về gian lận này áp dụng nhiều trong kinh doanh như quản lý nhân sự (vd, đánh giá nhân viên, quản lý hoạt động kế toán), phân tích tính minh bạch của các báo cáo tài chánh, ... và có lẽ trong mấy vấn đề liên quan đến pháp luật nữa, tôi thấy nó có thể áp dụng trong thực tiễn cuộc sống. Một vài ví dụ:

Bạn không muốn tránh bị trộm tài sản như xe máy:
Thứ nhất, bạn nên cảnh giác những người đang có nhu cầu cần tiền, đặc biệt là các đối tượng xì ke, không có công ăn việc làm.
Thứ hai, không tạo cơ hội cho việc trộm cắp dễ dàng như cắm chìa khóa trên xe, nhà cửa không khóa, hoặc khóa tạm bợ.
Thứ ba, người nghiện xì ke thì chẳng có thể tư duy gì. Nói chung những người có lối sống lệch lạc quá thì dễ làm chuyện bậy. Thỉnh thoảng bạn cũng có thể đọc trên báo mấy vụ bắt cóc tống tiền do người thân làm.

Bạn nghi ngờ vợ ngoại tình:
Bạn nên xem xét các yếu tố:
Thứ nhất, cô ấy có thiếu thồn gì không? Bạn có bị bất lực? Bạn kiếm ít tiền hơn nhiều người khác?...
Thứ hai, cô ấy chỉ ở nhà không làm gì? Cô ấy thường xuyên đi quán bar, vũ trường? Cô ấy thường xuyên đi uống cafe với những người đàn ông khác, có thể do công việc, đôi khi không phải? ...
Thứ ba, cô ấy vốn là người lẳng lơ? Cô ấy khoái của lạ? Cô ấy thích sống và thường bắt chước như các minh tinh màn bạc? Cô ấy từng ngoại tình và cho rằng chuyện đó bình thường?

Bạn muốn con bạn sau này không nghiện ma túy hay chích xì ke:
Thứ nhất, bạn phải tạo ra một gia đình hạnh phúc, đặc biệt là vấn đề tinh thần. Tránh tổn thương tự ái quá mức, hoặc đặt ra nhiều yêu cầu làm con bạn buồn và tìm thú vui giải trí. Nếu bạn có quá nhiều tiền cũng không cho nó nhiều tới mức mà nó không biết làm cái gì.
Thứ hai, để tránh cơ hội tiếp xúc với các đối tượng cô hồn, quậy phá, nghiện hút thì cấm giao du. Thay vào đó dẫn con bạn đến nhưng nơi văn hoá nhưng các câu lạc bộ thể dục thể thao, bơi lội, võ thuật, vẽ vời, nấu ăn, hay chơi guitar, oánh trống, khiêu vũ. Khi rảnh rỗi thì dẫn đi ăn uống, xem ca nhạc, thăm quan, du lịch hay đi về quê...
Thứ ba, giáo dục tư duy nhận thức cho con bạn. Trước hết, bạn không được nghiện. Bạn cũng không được ốm nhom như thằng nghiện. Bởi vì, bạn không dạy được nếu bạn không làm gương. Nếu con bạn có tư duy tích cực, thì nó sẽ tự biết cách tránh xa những gì không tốt cho nó.